با شروع بحث و بررسى دربارهء اين دو كتاب معلوم شد كه اين رشته سرى دراز دارد و در همين دو كتاب خلاصه نمىشود ، با پىگيرى اين موضوع بتدريج بر يافته‌هاى ناشناخته بسى افزوده شد ، و از مجموع مطالعات و بررسيهائى كه دربارهء اين دو كتاب به‌عمل آمد و برخى از آنها به صورت مقاله در « الدراسات الادبية » انتشار يافت كتابى فراهم آمد كه به نام « كتب التاج و الآيين » ( تاج‌نامه‌ها و آيين‌نامه‌ها ) ، به عنوان نخستين بخش از كتاب « الترجمة و النقل عن الفارسية فى القرون الاسلامية الاولى » و هم‌چنين نخستين جلد از سلسله عام « الروافد الفارسية فى الادب العربى » در دانشگاه لبنان به چاپ رسيد . در اين جلد چهار كتاب از نوع تاج‌نامه‌ها و شش كتاب يا رساله از نوع آيين‌نامه‌ها كه آثارى از آنها را مىشد در مآخذ قديم عربى يافت معرّفى گرديد . دربارهء اين كتاب و بررسى مطالب آن‌كه در زبان عربى بىسابقه بود ، در همان زمان انتشار ، چند مقاله از سوى صاحب‌نظران در مطبوعات عربى منتشر شد و چند گفتار هم در برخى از راديوهاى عربى و غربى ايراد گرديد كه از آن‌ميان دو گفتار از آنها براى چاپ و انتشار در مجلّهء « الدراسات الادبية » برگزيده شد ، و اصل عربى و ترجمهء فارسى آنها در آن مجلّه چاپ گرديد . آن دو گفتار يكى سخنرانى رئيس دانشگاه لبنان بود در راديو بيروت ، و ديگر سخنرانى آقاى دكتر احمد مكى رئيس دانشكدهء ادبيّات همان دانشگاه بود در بخش عربى راديو انگلستان ، و علّت انتخاب اين دو گفتار براى نشر در آن مجلّه اين بود كه اين كتاب از كتابهاى مورد مراجعهء دانشجويان دوره‌هاى تخصّصى آن دانشگاه بود و اين دو گفتار هم نمودارى از داورى اولياى آن دانشگاه دربارهء اين كتاب بود . و چون اين كتاب تاكنون به زبان فارسى ترجمه نشده و اين دو گفتار تا حدّى به شناخت مطالب آن كمك مىكنند ، ترجمهء هردو گفتار كه هريك از يك جنبه آن را مورد بررسى قرار داده‌اند در اين‌جا از همان مجلّه نقل مىشود « 1 » :

--> ( 1 ) - ترجمهء گفتار آقاى فؤاد افرام البستانى رئيس دانشگاه لبنان كه در ساعت 21 روز پنجشنبه 5 دسامبر 1964 در راديو بيروت ايراد شد ، به نقل از الدراسات الادبية ، سال ششم ص 133 .